Αρχείο 2017, ερευνητική εργασία: «Οι Παναγίες του τόπου μου»

Η τάξη της Α Λυκείου, πραγματοποίησε το Σχολικό  Έτος 2017 – 2018, την ερευνητική εργασία με τίτλο: «Οι Παναγίες του τόπου μου». Το πρόγραμμα έφερε εις πέρας η καθηγήτρια Θεολογίας του σχολείου μας κα.  Βλάχου Μαρία.   Ακολουθούν τα αρχεία παρουσίασης των μαθητών και το αναλυτικό πλάνο που κατατέθηκε για την έγκριση του προγράμματος.

 

 

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

  1. A.ΣΚΟΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ, ΣΑΦΩΣ ΔΙΑΤΥΠΩΜΕΝΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ (Μέχρι 250 λέξεις): 

ΣΚΟΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Σκοπός της Ερευνητικής αυτής Εργασίας είναι να γνωρίσουν οι μαθητές το πρόσωπο της Θεοτόκου, της μητέρας του Θεού, να συνειδητοποιήσουν την περίοπτη θέση που η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει δώσει στην Θεοτόκο, στο πρόσωπο της οποίας τιμάται ο άνθρωπος, η γυναίκα, η μητέρα.

Να μελετήσουν τους τρόπους με τους οποίους οι ορθόδοξοι χριστιανοί τιμούν και ευλαβούνται την Θεοτόκο (ναοί, γιορτές, εικόνες, ακολουθίες, ονομασίες, επίκληση του ονόματός της στις δύσκολες στιγμές).

Να γνωρίσουν τις Εκκλησίες του τόπου μας (της Λευκάδας ) που είναι αφιερωμένες στην Παναγία.

Nα κατανοήσουν βαθύτερα θέματα   της τοπικής  μας ιστορίας.

      Επίσης να εμπλακούν δημιουργικά στην παραγωγή της γνώσης, να καλλιεργήσουν την συνεργασία σε ομάδες, την αλληλεπίδραση των μελών,  να αναπτύξουν δεξιότητες – ικανότητες επικοινωνίας, συνεργασίας και έρευνας, ώστε να γίνει η τάξη κοινότητα δημιουργικής μάθησης.

ΣΑΦΩΣ ΔΙΑΤΥΠΩΜΕΝΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

     Ενδεικτικά ερευνητικά ερωτήματα στα οποία θα κληθούν να απαντήσουν οι μαθητές μέσα από την εμπλοκή τους στη διεξαγωγή  της ερευνητικής εργασίας είναι:

  • Τι είναι η Παναγία για τους Ορθόδοξους Χριστιανούς; 

  • Με ποιους τρόπους οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί τιμούν και ευλαβούνται την Θεοτόκο (ναοί, γιορτές, εικόνες, ακολουθίες, ονομασίες, επίκληση του ονόματός της στις δύσκολες στιγμές). 

  • Ποιες είναι οι γιορτές της Παναγίας; 

  • Ποιοι είναι οι ναοί της Λευκάδας που είναι αφιερωμένοι στην Παναγία; 

  • Πώς ιδρύθηκαν αυτοί οι ναοί, σε ποια χρονική περίοδο της ιστορίας της Λευκάδας, κάτω από ποιες συνθήκες, ποια είναι η ιστορία του κάθε ναού στο πέρασμα του χρόνου; 

  • Ποια είναι η αρχιτεκτονική των ναών αυτών και ποια σπουδαία κειμήλια υπάρχουν σε αυτούς 

  • Ποιοι άνθρωποι έχουν συνδέσει το όνομα τους με τους ναούς αυτούς; 

Πρόσθετα ερευνητικά ερωτήματα που θα προκύψουν επίσης κατά την πρώτη φάση της έρευνας μέσα από την ομαδική συνεργασία των μαθητών.

Β.       ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (κριτήρια επιλογής θέματος, συσχέτιση με διδασκόμενα μαθήματα, αναμενόμενα μαθησιακά οφέλη).

Κριτήρια επιλογής θέματος

Στην επιλογή του θέματος αυτού οδήγησε το ενδιαφέρον  των μαθητών για το πρόσωπο της Παναγίας σε συνδυασμό με το ενδιαφέρον τους για την τοπική μας ιστορία.

Συσχέτιση με διδασκόμενα μαθήματα

Το θέμα σχετίζεται με  το μάθημα των Θρησκευτικών (Λατρεία, Παναγία, Ναοί, εικονογραφία κ.λ.π.) και  της Ιστορίας (τοπική ιστορία).

Μαθησιακά οφέλη

Τα μαθησιακά οφέλη που θα προκύψουν από τη διερεύνηση αυτής της ερευνητικής εργασίας είναι πολυσύνθετα:

  • Οι μαθητές θα αποκτήσουν ουσιαστικές γνώσεις  για το πρόσωπο της Θεοτόκου, της μητέρας του Θεού, θα συνειδητοποιήσουν την περίοπτη θέση που η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει δώσει στην Θεοτόκο, στο πρόσωπο της οποίας τιμάται ο άνθρωπος, η γυναίκα, η μητέρα .  

Θα μελετήσουν τους τρόπους με τους οποίους οι ορθόδοξοι χριστιανοί τιμούν και ευλαβούνται την Θεοτόκο (ναοί, γιορτές, εικόνες, ακολουθίες, ονομασίες, επίκληση του ονόματος της στις δύσκολες στιγμές). Θα γνωρίσουν τις Εκκλησίες του τόπου μας (της Λευκάδας) που είναι αφιερωμένες στην Παναγία, θα μάθουν για την ίδρυση των ναών αυτών για την αρχιτεκτονική τους και για τα κειμήλια που υπάρχουν σε αυτούς. 

  • Θα γνωρίσουν την  ιστορία του κάθε ναού στο πέρασμα του χρόνου καθώς και τα πρόσωπα που έχουν συνδέσει το όνομά τους με τους ναούς αυτούς. 

  • Θα κατανοήσουν βαθύτερα θέματα  της τοπικής  μας ιστορίας. 

  • Θα εκπαιδευτούν στην αναζήτηση και επιλογή κατάλληλων πηγών πληροφόρησης.  

  • Θα αναπτύξουν και θα βελτιώσουν κοινωνικές δεξιότητες που αφορούν την ομαδική συνεργασία με τους συμμαθητές τους. 

  • Μεγάλο όφελος θα έχουν από τη χρησιμοποίηση του υπολογιστή τους για την παραγωγή κειμένων ή παρουσιάσεων και κυρίως  για την αναζήτηση πηγών στο διαδίκτυο. 

Έτσι εκτός από τις γνώσεις  οι μαθητές  θα αποκτήσουν ευχέρεια στο να οργανώσουν μια μικρή έρευνα μόνοι τους στο διαδίκτυο και στη βιβλιοθήκη. Θα μάθουν να  ελέγχουν με κριτική ικανότητα τα αποτελέσματα της έρευνάς τους, να τα αξιολογούν και να απορρίπτουν εκείνα που δεν πληρούν κάποια κριτήρια. Θα εκπαιδευτούν επίσης στο να οργανώνουν το χρόνο που θα διαθέσουν σε κάθε δραστηριότητα.

Γ. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΗΓΩΝ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ, ΜΕΘΟΔΟΥ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΟΥ ΘΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΘΕΙ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΑΠΟΦΕΥΧΘΟΥΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗΣ (μέχρι 200 λέξεις)

Οι μαθητές σε αυτή την ερευνητική εργασία θα ερευνήσουν όλα τα σαφώς διατυπωμένα ερωτήματα που προαναφέρθηκαν  και αφορούν στο πρόσωπο της Παναγίας και στους Ναούς του τόπου μας, της Λευκάδας, που είναι αφιερωμένοι σε αυτήν.

Θα χρησιμοποιήσουν όλες τις διαθέσιμες πηγές πληροφόρησης  που έχουν στη διάθεσή τους για την υλοποίηση της έρευνάς τους. Ενδεικτικά αναφέρουμε:

  • Βιβλία. 

  • Άνθρωποι (πληροφορίες για τους ναούς της Παναγίας στη Λευκάδα). 

  • Επιτόπια παρατήρηση, καταγραφές στο πεδίο. 

  • Διαδίκτυο (αναζήτηση πληροφοριών και φωτογραφιών). 

  • Άρθρα. 

Θα προσδιοριστούν από την αρχή ο γενικός και οι επιμέρους στόχοι της έρευνας.

Οι μαθητές θα χωριστούν σε  επιμέρους  ερευνητικές υποομάδες σύμφωνα με τα ενδιαφέροντά τους και με κριτήρια α) τη θετική αλληλεξάρτηση μεταξύ των ομάδων, β) την αποδοχή κοινών τρόπων δράσης, γ) τη δυνατότητα άμεσης επαφής και εκτός σχολείου.  Καθεμιά από αυτές θα αναλάβει την εκπόνηση ενός μέρους της ερευνητικής εργασίας. Κάθε υποομάδα θα είναι υπεύθυνη για το τμήμα της τελικής παρουσίασης που την αφορά, την παράδοση της ερευνητικής της Έκθεσης και του τεχνήματος που θα αναλάβει να κατασκευάσει.

Θα εξειδικευθούν τα ερωτήματα, θα γίνει εσωτερικός επιμερισμός του θέματος (εντός των ομάδων ) και θα προγραμματισθούν χρονικά όλες οι δράσεις.

 Κάθε υποομάδα θα ερευνήσει ορισμένους ναούς.

Ενδεικτικά αναφέρουμε:

Υποομάδα 1η:  Ιερά Μονή Παναγίας  Φανερωμένης.

Υποομάδα 2η:  Ιερά Μονή Παναγίας Οδηγήτριας.  

Υποομάδα 3η:  Ιερός Ναός Παναγίας των Ξένων.  

Υποομάδα 4η:  Ιερός Ναός Παναγίας Ευαγγελίστριας.  

Θα προσδιοριστούν στην τάξη οι πηγές άντλησης των πληροφοριών, τα μεθοδολογικά εργαλεία που θα χρησιμοποιηθούν στην έρευνα για τη συλλογή και επεξεργασία των δεδομένων και θα συναποφασιστεί η μορφή των τελικών προϊόντων της ερευνητικής εργασίας.

Ζητούμενο θα είναι η ενεργός συμμετοχή, η έρευνα, η αναζήτηση, η επεξεργασία, η καταγραφή στοιχείων, η σύνθεση αποτελεσμάτων.

Εκπαιδευτικός και μαθητές θα διαμορφώσουν από κοινού ένα είδος συμβολαίου, με ρητά διατυπωμένες τις ατομικές τους υποχρεώσεις έναντι της ομάδας, ώστε να εργαστούν αποτελεσματικά.

Δ. ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΕΧΝHΜΑΤΟΣ (μέχρι 200 λέξεις)

ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Με την ολοκλήρωση της Ερευνητικής εργασίας επιθυμούμε οι μαθητές μας να γνωρίζουν:

  • Τι είναι η Παναγία για τους Ορθόδοξους Χριστιανούς. 

  • Τους τρόπους με τους οποίους οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί τιμούν και ευλαβούνται την Θεοτόκο (ναοί, γιορτές, εικόνες, ακολουθίες, ονομασίες, επίκληση του ονόματός της στις δύσκολες στιγμές). 

  • Τις γιορτές της Παναγίας. 

  • Τους ναούς  της Λευκάδας που είναι αφιερωμένοι στην Παναγία. 

  • Πώς ιδρύθηκαν αυτοί οι ναοί, σε ποια χρονική περίοδο της ιστορίας της Λευκάδας, κάτω από ποιες συνθήκες, ποια είναι η ιστορία του κάθε ναού στο πέρασμα του χρόνου. 

  • Ποια είναι η αρχιτεκτονική των ναών αυτών και ποια σπουδαία κειμήλια υπάρχουν σε αυτούς. 

  • Ποιοι άνθρωποι έχουν συνδέσει το όνομά τους με τους ναούς αυτούς. 

Επίσης να έχουν εκπαιδευτεί στην ομαδική εργασία, όπου το κάθε μέλος της ομάδας αναλαμβάνει συγκεκριμένα καθήκοντα και ταυτόχρονα συνεργάζεται με τα άλλα μέλη της ομάδας. Ειδικότερα επιθυμούμε οι μαθητές να έχουν αποκτήσει πνεύμα συνεργασίας και ομαδικότητας.

ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Δημιουργία τεχνήματος.

Δημιουργία παρουσίασης.

Ε. ΠΟΡΟΙ – ΥΛΙΚΑ – ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ – ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ – ΠΡΟΣΚΛΗΣΕΙΣ ΕΙΔΙΚΩΝ

Για την εκπόνηση της Ερευνητικής Εργασίας οι μαθητές θα χρειαστούν:

  • Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές με πρόσβαση στο Διαδίκτυο, για αναζήτηση πληροφοριών και δεδομένων σε ιστότοπους, και επεξεργασία και δημιουργία κειμένων.  

(Εργαστήριο Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Σχολείου).

  • Χώρο προβολής Υλικού και συγκέντρωσης της ομάδας και των υποομάδων. (Αίθουσα εκδηλώσεων του σχολείου). 

  • Φάκελο ομάδας, φάκελο υποομάδας, φάκελο μαθητή, όπου θα συλλέγονται οι πληροφορίες που θα συγκεντρώνονται από τις πηγές τους),  ημερολόγιο καταγραφής ενεργειών. 

Τέλος θα πραγματοποιηθούν εκπαιδευτικές επισκέψεις σε αρκετούς από τους ναούς που θα μελετήσουν οι μαθητές, θα γίνει εντός των ναών παρουσίαση των εργασιών των υποομάδων και θα υπάρξει γνωριμία με τα πρόσωπα που διακονούν σήμερα σε αυτούς τους ναούς καθώς και ξενάγηση.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • Κωνσταντίνος Μαχαιράς, Ναοί και Μοναί Λευκάδας, Αθήναι 1957. 

  • Εταιρεία Λευκαδικών Μελετών, Χριστιανική Ζωγραφική, Αθήνα 1999. 

  • Τα παλιά μοναστήρια της Λευκάδας, Πνευματικό Κέντρο Δήμου Λευκαδίων, Λευκάδα 2007.  Πάνου Γ. Ροντογιάννη Η ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ.  Εταιρεία Λευκαδικών Μελετών. Αθήνα 2017 (ΦΩΤΟΑΝΑΤΥΠΩΣΗ) 

 

 

 

Μπορεί επίσης να σας αρέσει...